เมื่อความอยากรู้

สำคัญกว่าความรู้

เราจะสร้างกระบวนเรียนรู้แห่งอนาคตได้อย่างไร

Key Point ของการศึกษาไทย ที่คุณครูและนักเรียนในโลกยุคใหม่ ควรให้ความสำคัญ

คือ “จิตใจใคร่ใฝ่รู้” (Inquisitive Mindset)

 

ระบบการศึกษาไทย เดิมเน้นแต่คำว่า “ความรู้” ที่ตอนนี้ความรู้มากมายมันมีอยู่บนอินเทอร์เน็ต กดทีสองทีเราก็รู้แล้ว แต่ที่ไม่ค่อยมีใครให้ความสำคัญ และไม่ได้พูดถึงก็คือ ทำอย่างไรผู้เรียนถึงจะมี “Inquisitive Mindset” ซึ่งเป็นคำที่คุณครูควรตระหนักอยู่เสมอว่า “ทำอย่างไรเด็กๆจึงจะมีจิตใจใคร่ใฝ่รู้”

ยกตัวอย่าง การทดลองวิทยาศาสตร์ง่ายๆสักเรื่องหนึ่ง แทนที่คุณครูจะบอกว่า การทดลองเรื่องนี้สรุปแล้วมี 7 ขั้นตอน แค่นั้นคงไม่พอ แต่คุณครูต้องกระตุ้นให้เด็กๆบอกให้ได้ว่า 7 ขั้นตอนนี้จะนำไปใช้อย่างไร หรือจะตัดสินใจเลือก 7 ขั้นตอนนี้ มันมีความท้าทายอะไรอยู่ มันมี Ecosystem อะไรที่เราจำเป็นที่จะต้องพิจารณา มันเป็นเรื่องที่ท้าทายและสำคัญกว่ามัวแต่มานั่งบอกว่าผลสรุปมันคืออะไร ซึ่งนั่นก็เป็นจุดประสงค์หลักของกระบวนการเรียนรู้ ที่ควรจะออกแบบเพื่อให้ผู้เรียนเกิดความซาบซึ้ง ประทับใจในโลกที่แสนมหัศจรรย์ใบนี้ รู้จักมองมันและพัฒนาความใฝ่รู้ใฝ่เรียน อยากรู้อยากเห็น ซึ่งนั่นจะเป็นเสาหลักของวัฒนธรรมด้านการศึกษาที่แท้จริงในโลกยุคใหม่นี้

เด็ก ๆ ที่มีสัญญาณของ Inquisitive Mindset ส่วนใหญ่ จะเป็นเด็กเจ้าปัญญา ขี้สงสัย ไม่ค่อยยอมรับความเชื่อ หรือความคิดของคนอื่นได้ง่าย ๆ และเมื่อสงสัยอะไรแล้ว ก็มีความปรารถนาแรงกล้าที่จะค้นคว้าหาคำตอบ หรือแก้ไขปัญหาด้วยตนเอง

ไอน์สไตน์นั้น เคยให้สัมภาษณ์ว่า ชีวิตของเขาใน 1 ชั่วโมงจะใช้เวลาตั้งคำถามที่ดี 55 นาที อีก 5 นาที เอาไว้ใช้หาคำตอบ ซึ่งตรงกับหลักของวิชาปรัชญาที่เชื่อว่า คำถามที่ดี มีค่ามากกว่าการแสวงหาคำตอบ หลักง่าย ๆ ในการตั้งคำถามที่ดีก็คือ การคิดถึงเรื่องต่าง ๆ ผ่านคำถาม What? Why? How? และคุณครูเองก็สามารถกระตุ้นความกระหายใคร่รู้ให้กับเด็ก ๆ ได้ โดยการชักชวนให้เด็กนักเรียนได้คิดและหาคำตอบไปพร้อม ๆ กัน ท่ามกลางบรรยากาศของการพูดคุยที่เน้นการเสริมสร้างกำลังใจให้แก่นักเรียน

คำว่า Inquisitive มีความหมายเดียวกันกับ Enquirer ในตัวอักษร E ของคำว่า ACTIVE

กล่าวถึง ผู้ที่มีความกระหายใคร่รู้ อันเป็นพลังภายในที่จะขับเคลื่อนผู้เรียนไปสู่ความรู้ต่างๆ ที่พวกเขาสนใจอยู่ในขณะนั้น  ส่วนความตื่นเต้นอันเป็นอาการที่จะได้ทำกิจกรรมสนุกๆ นั้นเกิดจากการเร้าของครู…ซึ่งเป็นสิ่งเร้าจากภายนอก

เพราะเด็กจะเรียนรู้ได้ดีต่อเมื่อเขาเกิดความสนใจเบื้องลึกภายใน ที่เป็นแรงส่งให้เกิดการขับเคลื่อนการเรียนรู้ที่แท้จริง อันเป็นบ่อเกิดของพลังภายในตัวเอง  ฉะนั้นครูจะต้องสร้างสิ่งนี้ให้เกิดขึ้นให้กับผู้เรียนก่อนการเรียนรู้ในทุกเรื่อง